Μικρές σχισμές στο φως

Γράφει η Βέρα Ι.Φραντζή

Μεγάλωσα σε ισόγειο διαμέρισμα διαρρύθμισης και αισθητικής των αρχών της δεκαετίας του ογδόντα. Αυτά τα σπίτια είχαν στενούς διαδρόμους που οδηγούσαν στα υπνοδωμάτια. Έτσι αποκοβόταν όχι μόνο η φασαρία του δρόμου, αλλά και το φως της ημέρας… τουλάχιστον στο δικό μου σπίτι. Στο δωμάτιο μου είχα ένα στενό μακρόστενο παράθυρο. Έβλεπε σε ένα ακάλυπτο πατικωμένο από τοίχους άλλων πολυκατοικιών. Το φάσμα των ηλιαχτίδων, κάπως φλογάτων μα λεπτοφυών, έμπαινε λοξά. Ένα μικρό τρίγωνο σχηματιζόταν με λογχωτή κορφή στο μωσαϊκό ως τις δύο το μεσημέρι και μετά μόνο μια ζεστή άχνα στο πάτωμα. Έπαιρνα το φαγητό μου και καθόμουν εκεί στο σύννεφο της ζέστης. Ήταν χουζούρι.

Πιο πριν το ανοιχτό παράθυρο ήταν μια χαρά παιδική. Οι πριγκίπισσες μόλις ξυπνούσαν περπατούσαν στις μύτες των δαχτύλων τους με κάτι ωραία φουστάνια μακριά και άνοιγαν τα παράθυρα και έμπαιναν καλημέρες και λουλούδια και ζουζούνια. Η θλιμμένη πριγκίπισσα της «Λίμνης των Κύκνων» το πρωί ήταν η πιο όμορφη στο πέτρινο παράθυρο. Η Χιονάτη έφτιαχνε ένα όμορφο κάδρο μέσα σε ένα παράθυρο φινιστρίνι χαιρετώντας τους νάνους. Ακόμη και τώρα, σε παράθυρα που βλέπουν σε ήσυχες αυλές ή αν είμαι τυχερή σε πράσινα τοπία, βλέπω τον Δάφνη να κυνηγάει την ολόγυμνη Χλόη, να της πέφτει ο αυλός, να γρατσουνίζει τα γόνατά της σε μια πέτρα, να αυλακώνει ο ήλιος την άσπρη σάρκα και ο αέρας να την πασπατεύει.

Ευχαρίστηση είναι τα παράθυρα του καλοκαιριού. Και εκείνο του σπιτιού της γιαγιάς μου, που με τάιζε με το στανιό το μεσημεριανό •οι κούκλες πηδούσαν στην αυλή μέσα στις γλάστρες με τα ηλικιωμένα φυτά, τα μισότριβα. Μα και εκείνο από το νησί με το μεγάλο περβάζι από μέσα και το παλιό μπρούτζινο χερούλι, γιατί ήταν πραγματικά ένα απέραντο παράθυρο, που κοιτούσε ανερυθρίαστα την άκρη του κόσμου.

Τα παράθυρα στην εφηβεία συνέχιζαν να είναι φως και ζέστη και μια μελωδία• ήταν και επανάσταση. Τσιγάρο κλεφτά ή μυστική συζήτηση στο τηλέφωνο, πνιχτά γελάκια και εφηβικά ερωτόλογα. Ήταν διέξοδος στη ξεθυμασμένη σχολική παράδοση. Και ξεκίνησε να είναι τότε μοναξιά. Η αλληλεπίδραση με την κίνηση των ανθρώπων ήταν απομόνωση μόλις έκλεινε η κουρτίνα… στο υποσκίασμα άρχιζε να μουχλιάζει μια εκούσια εξάντληση και μια ζωή τόσο άρρυθμη που δεν κατάφερνε να πατήσει στην ενέργεια του έξω οικοδομήματος. Ο λεπτουργός με τέχνη είχε σχεδιάσει το παραθυρόφυλλο που κοιτούσε στο δρόμο και τη γάτα που σεργιάνιζε στο συννεφιασμένο περβάζι. Είχε δουλέψει με μεράκι το παιδί με τη σχολική τσάντα που περνούσε το φανάρι. Ανάγλυφη η κοιλίτσα μιας εγκυμονούσας που πάσχιζε να κρατήσει στα χέρια της σακούλες με ψώνια ανεβαίνοντας μια ανηφόρα. Ωστόσο πίσω από τα κλεισμένα ξύλινα φύλλα, δεν προέβλεπε τίποτα. Και είναι λάθος μέσα σε ένα ολόκληρο στερέωμα συγχρονισμένου χορού, να αποφεύγεις να σκαλίσεις όλες τις λεπτομέρειες. Σε προετοιμάζουν όλα, τα πάντα για τον έξω κόσμο, μα κανείς δε σε συμβουλεύει τι να κάνεις τον εαυτό σου, όταν είσαι μόνος.

Το παράθυρο δεν καθαγιάζει κανέναν. Νομίζεις πως χώνεσαι πίσω από μια πηχτή κουρτίνα από αυτούς που σε παρατηρούν απέξω αλλά μάταια. Είσαι εκεί με όλη σου την ασχήμια κατεχόμενος από μια περιέργεια διφορούμενη και ανεξέλεγκτα εκτεθειμένος. Το γυαλί άλλωστε είναι διαφανές. Υπάρχει ένα δούναι και λαβείν. Μπορεί να μην ικανοποιείς τα μάτια τους, αλλά υπάρχει και η φαντασία, που είναι τόσο αλαφροΐσκιωτη στο να διαμορφώνει εικόνες και απόψεις, που όσο έρμαια είναι εκείνοι στην δική σου σκηνή, άλλο τόσο είσαι εσύ μια μαριονέτα που τη στήνουν σε δυο λεπτές κλωστές από τα χέρια σου και σε κρίνουν αδιακρίτως.

Στα μεγάλα κτήρια που δουλεύουν πολλοί άνθρωποι, παρατηρώ τα παράθυρα. Κάποιοι είναι τυχεροί και τους πάει ο νους να ρίξουν μια ματιά στο δρόμο. Μια φορά είχα δει μια γυναίκα να φλυαρεί χωρίς τηλέφωνο, χωρίς καμιά άλλη παρουσία ανθρώπινη γύρω της σε ένα μεγάλο τζαμένιο τετράγωνο στον έκτο όροφο μιας θορυβώδους λεωφόρου. Δεν έλεγε αδιάφορα πράγματα, μα κανείς δεν είχε κέφι να την ακούσει εκείνο το πρωινό. Ανάμεσα στις κοινότυπες σκέψεις για το φαγητό και το ρούχα στο καθαριστήριο, είπε δυο τρία πράγματα που με σταμάτησαν στη μέση του πεζοδρομίου. Ίσως είναι πάνω από δύσκολο να γράψει κάποιος τι συλλάβιζε •μα σιγουρεύτηκα πως γύρισαν πίσω της, πάνω στα μάγουλά της και ταρακουνήσουν τους δυο φθόγγους άμμου πάνω από τα κόκκαλα των ζυγωματικών της.

Στις γειτονιές, τα παράθυρα είναι ανοιχτά τα πρωινά, που όλα είναι πολύ πιο εύκολα και απλοϊκά. Το βράδυ κλείνουν. Από τα ανοιχτά παράθυρα ακούς το φαγητό να ζεσταίνεται ή μυρίζεις το τηγανιτό λάδι, που ανάκατα με τα μικρά παιδιά που κλαίνε σου θυμίζουν πως ήρθε η ώρα για μεσημεριανό. Το πρωί κάθονται γιαγιάδες με μαύρα ρούχα και ένα μπαστούνι και με ένα μάτι θολό λοξά σε παρατηρούν και είναι η μονάδική τους εικόνα εσύ, ο περαστικός. Κάτι μουτρωμένοι στέκονται στα πιο ψηλά παράθυρα και αμφιταλαντεύονται αν η μέρα είναι για απογευματινή βόλτα ή όχι.

Κάποια παράθυρα είναι σκιερά και κρύβουν έρεβος και συντρίμμια. Κάποια φυλάνε έρωτες και ζεστά φιλιά σαν ψίχα από ψωμί. Άλλοι δεν έχουν καθόλου παράθυρα, αλλά σχισμές στο φως τους θα βρεις, αν το επιθυμήσεις και υπομείνεις τη φαιδρότητα του αδιαπέραστου τοίχου, λίγο καθαρίσεις τα βραγιά και πλέξεις χωρίς ξόμπλια μια ιστορία θελξικάρδια. Μερικοί έχουν τόσο πολλά παράθυρα που σε φοβίζουν με το φως της ισχύος τους • αυτοί φυτεύουν ένα σπάνιο καρπό φυτού σε μια γωνιά ενός ξεχασμένου μικρού κηπάκου και αφρόντιστου και το ποτίζουν όποτε τους κατέβει. Όλοι πίσω από τα παράθυρα ναρκισσεύονται, μετεωρίζονται σαν σπιθαμές από στάχυ, αυτοκαθαίρονται μέχρι να έρθει το επόμενο πρωινό με το δυνατό ήλιο και η ζωή που σαν σύναγμα ξέφραγο σου δίνει ό, τι έχει και σε ό, τι μπορεί να σε κατηχήσει, σε προσμένει σα ξανάσασμα από ευώδη ανάσα γαλαθηνού μωρού ασαράντιστου… το ίδιο απροστάτευτη, το ίδιο σαγηνευτική, το όμοιο με εσένα.

316265

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s